22 - 07 - 2022

W tym roku rolnicy z gminy Włoszczowa będą dziękować za plony w Łachowie. Przybliżamy historię wsi

Zaczęły się żniwa. Już sypie się ziarno. Susza jednak nie sprzyja rolnikom. Ceny usług rolniczych, podobnie jak ceny żywności, czy paliw idą gwałtownie do góry. Za koszenie zboża trzeba zapłacić minimum o 100-200 zł więcej od hektara niż rok temu. Podrożało paliwo, raty kredytów, które spłacają właściciele kombajnów, droższe są części czy serwisowanie i wynajem sprzętu. Podglądamy rolników na polach i życzymy im, aby te zbiory i zyski nie były chude. Za plony nasi rolnicy będą dziękować 14 sierpnia w sołectwie Łachów.

Cennych informacji o Łachowie dostarcza nam ks.prof. Tadeusz Gacia w opracowaniu pt. "Ziemia włoszczowska w tekstach źródłowych od XIII do XVI wieku" (wyd. Włoszczowa 2017r.). Dowiadujemy się, że wieś należała wówczas do parafii Czarnca ( i tak jest do dziś). Zaś dziesięcinę snopową z pól kmiecych pobierał archidiakon kurzelowski. Tam też trafiała dziesięcina konopna. Były również pola dworskie. Mowa jest o folwarku, z którego należne dochody czerpał pleban Czarncy.

Wieś w XVI w. należała do Lachowskich, w XVII wieku Stefan Czarniecki kupił za 14 000 złotych polskich część stanowiącą 2/5, czyli Łachów II od Zachariasza Lachowskiego. Jak podaje "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego" "wieś ta dzieliła do 1884 losy Czarncy, także rodu Czarnieckich". Część Łachowa I przechodziła z kolei w ręce Cieszkowskich, Gosławskich Raczyńskich, Borowieckich. W spisie z 1827 r. wymieniono Łachów podzielony między dwóch właścicieli - Modliszewskiego 10 domów i 117 mieszkańców i Łachów Radzyńskiego 14 domów i 127 mieszkańców.

W okresie międzywojennym gminę wiejską Włoszczowa tworzyły: Łachów, Kuzki, Wola Wiśniowa, Nieznanowice, Konieczno, Rząbiec, Przygradów, Ostrów i Ludynia. Gmina wchodziła w skład powiatu włoszczowskiego. Został zlikwidowany w 1939 roku po zajęciu Polski przez Niemcy, a wszystkie gminy przyłączono do starostwa jędrzejowskiego. Na terenie gminy zapewne na przełomie 1939/40 r. utworzono placówkę ZWZ-AK która organizacyjnie wchodziła w skład Obwodu Włoszczowa. Na przestrzeni lat placówka miała kryptonim „Łany”. Dowódcą drużyny w Łachowie był Franciszek Śliwiński ps. Ślimak". Ze źródeł Armii Krajowej wiemy, że Oddział partyzancki AK M.Tarchalskiego "Marcina" koło wsi Kuzki ostrzelał niemiecki pociąg urlopowy na linii kolejowej Kielce – Częstochowa po czym stoczył walkę z niemiecką żandarmerią. Stąd wniosek, że okoliczna ludność włączyła się w walkę z okupantem, sabotaż i tajne nauczanie. Tradycje niepodległościowe były na tych terenach duże. Sięgały aż powstania styczniowego.

Okres powojenny to dla mieszkańców wsi praca w rolniczej spółdzielni, po której zostały już tylko wspomnienia, wyprzedaże majątku, popadające w ruinę zabudowania i działania likwidatora. Długie lata upominania się o swoje, niestety z marnym skutkiem. Mimo burz dziejowych, zawirowań ustrojowych, gospodarczych transformacji piękna okolica przyciąga turystów i amatorów wypoczynku nad wodą na pobliski zalew Klekot. O atrakcyjne miejsce dba gmina Włoszczowa.

Zmienia się pobliski zalew Klekot

Dwa lata temu już zmieniło się otoczenie tego największego w powiecie zbiornika wodnego. A to za sprawą inwestycji, które samorząd realizował również przy współdziałaniu środków finansowych z Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” Przypomnijmy raz jeszcze te metamorfozy:

Przy woprówce stanęła imponująca altana, przy której pojawiły się ławy, stoły biesiadne i grill murowany, a podłoże zostało wybrukowane. Druga, mniejsza altana stoi na terenie stawów rybnych w sąsiedztwie Klekotu.

Na dachu woprówki zainstalowano panele fotowoltaiczne do produkcji prądu ze słońca. Kolejną nowością był pasaż z kostki brukowej, który wybudowano na grobli Klekotu od wjazdu do końca plaży. Plaża wzbogaciła się o przebieralnię.

Przybyło koszy na śmieci i ławek, stojaki na rowery oraz tablice informujące o faunie tego akwenu. Pojawiła się specjalna ławeczka ekologiczna z panelem solarnym do ładowania telefonów.

Z własnych pieniędzy gmina Włoszczowa wzmocniła skarpy komunalnych stawów rybnych, wybudowano mnich spustowy do napełniania i regulacji poziomu wody.

Tego lata firma Fubit ukończyła już remont molo. Prace ruszyły na początku maja. Zostały pomalowane barierki pomostu i zbudowana nowa stalowa konstrukcja. Powstał taras widokowy z trwałego kompozytu.

Inwestycja to zasługa strażaków ochotników z Łachowa, którzy wnioskowali o remont molo. Zadanie było realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, z którego Ochotnicza Straż Pożarna Łachów otrzymała dofinansowanie w wysokości 103 tysięcy złotych. Resztę – ponad 255 tysięcy złotych dołoży gmina Włoszczowa.

Ale to nie koniec zmian. Wkrótce metamorfozę przejdzie teren wokół zbiornika. - Z pomocą Lokalnej Grupy Rybackiej udało nam się pozyskać środki w wysokości 300 tysięcy złotych z programu operacyjnego „Rybactwo i Morze”. Cała wartość planowanej inwestycji to blisko 600 tysięcy złotych.

Powiększy się przede wszystkim plaża i liczba atrakcji. Będzie między innymi boisko do piłki plażowej. Wypoczywający zyskają także – dzięki wybiciu studni – dostęp do bieżącej wody i pryszniców. Możliwe, że wówczas zagości tu mała gastronomia. Remont i rozbudowę przejdzie budynek woprówki, gdzie znajdą się sanitariaty, aneks kuchenny, mała salka konferencyjna. Obiekt przejdzie termomodernizację. Swoje pomieszczenia będą mieć ratownicy, ale też powiększoną plażę do obserwacji. Zostaną oświetlone altany grillowe. Projekt wykonała firma APB z Kielc. Inwestycja ma być zakończona w czerwcu przyszłego roku. Piszemy o tym od kilku miesięcy.

Ale na chwilę jeszcze pozostańmy ze strażakami z Łachowa. Mają ozłoconą kobiecą drużynę pożarniczą. Ochotnicy nie tylko dbają o piękną część swojego majątku. Od kilku lat remontują swoją remizę. Tu bowiem toczy się życie sołeckie, działalność koła gospodyń wiejskich i innych tutejszych aktywistów. W Łachowie kwitnie przecież agroturystyka. Bożena i Marek Bomba właściciele ponad 30-hektarowego gospodarstwa wielokierunkowego w 2000 roku zdecydowali się przestawić swoje gospodarstwo na ekologiczne. W 2019 roku strażacy wzbogacili się o Forda o wartości 118,5 tysiąca złotych, z czego 20 tysięcy dofinansował Sejmik Województwa Świętokrzyskiego, a 98,5 tysiąca przekazał samorząd gminy Włoszczowa. Nazwali go "Staś".

Dzieje szkoły

Ważnym miejscem w życiu wsi jest ciągle szkoła, choć obecnie to filia Zespołu Placówek Oświatowych nr 1 we Włoszczowie. I właśnie na placu szkolnym odbędą się nasze gminne dożynki. Zerknijmy więc do historii placówki. Szkoła została oddana mieszkańcom 1 września 1969 roku. Ale dużo wcześniej, bo już w 1918 roku była tu szkoła jednoklasowa z trzema oddziałami, w której zatrudniano zaledwie jednego nauczyciela. W okresie międzywojennym dzieci z Łachowa uczyli m.in.: Piotr Bartosz, Helena Sikorska, Marianna Legendzianka, Maria Machnik. Szkoła mieściła się w drewnianym budynku (jedna izba lekcyjna, pokoik nauczyciela i sień) krytym gontem, pomiędzy posesjami Władysława Bomby i Bogdana Błaszczyka. Spłonęła w czasie dużego pożaru wsi w 1944 roku. Od 1949 roku Łachów miał szkołę czteroklasową. Powoli jednak ilość klas rosła i już w 1967 roku było ich osiem. Długie lata uczniowie siadali do lekcji przy świecach i naftowych lampach, bo elektryczność zawitała do wsi dopiero w 1958 roku. Do czasu budowy obecnej siedziby dzieci uczyły się w prywatnych domach rodzin Sadowskich, Małków, Stępniów, Kowalów, Skibów, Bombów, Prymasów, Banaśkiewiczów. Uczyli: Bronisława Klimas, Zygmunt Mieszczankowski, Władysława Wodzisławska, Regina i Bolesław Bełtowscy, Krystyna Litewka, Krystyna Zawora, Zygmunt Gawroński, Stefania Barańska, Maria Binek, Zofia Magdziarz. Żeby dotrzeć do rozproszonych po domach uczniów musieli niekiedy pokonać kilometrową drogę. Wreszcie w 1966 roku ruszyła budowa szkoły. Zadbał o to przede wszystkim dyrektor Henryk Odczyk i komitet złożony z mieszkańców. Byli to: Eugeniusz Pośpiech, Stanisław Śmiłowski, Henryk Prymas, Tadeusz Błaszczyk, Teodozja Skiba, Helena Pośpiech, Marta Stramska, Zofia Błaszczyk, Maria Skiba, Wanda Walczyk, Stanisława Błaszczyk, Helena Skoczek, Edward Pośpiech, Stefan Trojszczak, Stefan Hupa, Marian Tanasiewicz. Obok szkoły stanął też dom nauczyciela. Pewnie są tacy,którzy jeszcze pamiętają woźnego Stefana Banaśkiewicza czy Marię Kurzak, która dbała o czystość i porządek w szkole. Samodzielną pracę oświatową przerwało wprowadzenie w 1974 roku gminnych szkół zbiorczych. Łachów stał się filią włoszczowskiej Jedynki. Po 1981 roku szkoła w Łachowie wraca na swoje i przez kolejne lata przygotowuje uczniów do szkół średnich. Może poszczycić się wieloma wychowankami z wyższym wykształceniem. I tym razem miała szczęście do wspaniałych nauczycieli, wśród których byli Rajmund Groszek, Bogusława Zielińska, Anna Odczyk, Halina Pabiasz, Bożena Jasiowska, Jerzy Zawalski, Maria Karendał, Stefan Sułecki, Maria Cuprian, Andrzej Kaleta, Renata Kucharzyk, Anna Trzcińska, Henryka Sikorska, Dorota Papiewska,Jacek Stolarski, Krzysztof Jasiowski, Ewa Bomba, Szczepan Banaśkiewicz, Władysław Krup, Anna Śpiechowicz, Małgorzata Koprowicz. Zasłużyli sobie na szacunek i pamięć mieszkańców. Niektórych już nie ma, zmarli.

Od ubiegłego roku w budynku jest nowa kotłownia, a teren wokół szkoły dzięki gminie i sołeckiemu funduszowi stał się placem rekreacji i wypoczynku dla wszystkich mieszkańców. Samorząd remontuje w Łachowie drogi i chodniki. Wybór gospodarza tegorocznych dożynek padł na sołectwo o tradycjach rolniczych, aktywne, przedsiębiorcze, z dużymi tradycjami edukacyjnymi.

Starościna Dożynek 2022 Paulina Pośpiech jest mieszkanką Łachowa. Zaś starosta Marcin Świtała to rolnik z Knapówki. Ale o tym w następnym odcinku...

Iwona Boratyn, rzecznik prasowy UG Włoszczowa