21 lipca 1539 roku – prawa miejskie dla Włoszczowy

Król Zygmunt Stary (na portrecie  Lucasa Cranacha Młodszego, w galerii) podpisał przywilej lokacyjny nadający prawa miejskie Włoszczowie, która zaczęła się od tego czasu szybko rozwijać – dokupiono kolejne wsie, rozpoczęto budowę dużego rynku, mieszkańców zwolniono z podatków, wyznaczono prawo do targów oraz jarmarków.

O prawa miejskie zabiegał ród Szafrańców, którzy byli właścicielami tej miejscowości przez cały XVI wiek. Włoszczowa była wtedy niewielkim ośrodkiem wiejskim, którego centrum stanowiła dzisiejsza ulica Podzamcze i część ulicy Partyzantów.

Historycy uważają, że Hieronim Szafraniec na pewno nie miał problemów z uzyskaniem dla Włoszczowy praw miejskich, gdyż był osobistym sekretarzem Zygmunta Starego, a nieślubna córka królewska była żoną Hieronima.

Zgodnie z założeniami Hieronima Szafrańca, Włoszczowa była miastem o charakterze rzemieślniczo-rolniczym. Część mieszczan zajmowała się rolnictwem i z niego żyła, część natomiast parała się rzemiosłem i handlem. Hieronim Szafraniec zostawił też duży folwark z administracją, która się mieściła przy dworze na Podzamczu.

Włoszczowa cieszyła się prawami miejskimi do 1869 roku, kiedy to w ramach ogólnej reorganizacji miast w Królestwie Polskim władze rosyjskie pozbawiły ją tych praw. Wtedy miastem przestał być również Kurzelów, Secemin i wszystkie sąsiednie miasteczka, między innymi Kossów i Oksa. Włoszczowa, mimo to, zachowała charakter miejski. Stało się tak dlatego, że dwa lata wcześniej, czyli w 1867 roku, została siedzibą nowo powstałego powiatu włoszczowskiego. Właściwe prawa miejskie Włoszczowa odzyskała dopiero w 1915 roku, gdy znalazła się pod okupacją austriacką. Od tego czasu jest miastem do dziś.

Oryginalny tekst przywileju lokacyjnego miasta Włoszczowy, napisany po łacinie został przetłumaczony przez księdza profesora Tadeusza Gacię. Ostatnia, znana nam wzmianka o istnieniu we Włoszczowie kopii aktu nadania praw miejskich pochodzi z 1879 roku.

Iwona Boratyn, rzecznik prasowy UG Włoszczowa