Rolniku, chroń pszczoły! Stosowanie oprysków w niewłaściwych godzinach przyczynia się do masowego wymierania pszczół

Pszczoły od zarania dziejów były otaczane estymą. Kojarzono je z najwyższymi godnościami. Już w sumeryjskim piśmie obrazkowym ideogram oznaczający króla miał kształt pszczoły, a władcy dolnego Egiptu nosili przydomek „księcia pszczół”. W egipskiej świątyni słońca w Ne-Woser-Re niedaleko Kairu odnaleziono liczącą około 4,5 tys. lat płaskorzeźbę przedstawiająca hodowlę pszczół. Malowidła i płaskorzeźby z podobną tematyką znaleziono również w grobowcach faraonów. W Grecji pszczoła była atrybutem bogiń księżycowych: Afrodyty, Selene, Artemidy. Grecka Demeter – opiekunka ziemi i bogini płodności – nosiła przydomek Melissa, czyli pszczoła.

W naszej kulturze pszczoła najczęściej kojarzy się z pracowitością. Oznacza: troskliwość, porządek, mądrość, czystość, posłuszeństwo, powodzenie, bogactwo, dostatek, nieśmiertelność, miłość, płodność.

Stosowanie środków ochrony roślin budzi duży niepokój o te owady. Podejmując takie prace należy zastanawiać się jak i kiedy wykonywać opryski, aby nie szkodzić pszczołom. Trzeba jasno powiedzieć, że współcześnie ochrona roślin bezpieczna dla zapylaczy jest możliwa. Ich śmiertelnym wrogiem są pestycydy.

Oprysków nie można wykonywać podczas tzw. oblotu pszczół, który trwa od świtu do zmierzchu, czyli mniej więcej od godziny 6 do 18, lecz specjaliści zwracają uwagę, że godziny poranne mogą być nieodpowiednie  do oprysków ‒ wynika to z tego, że klimat jest coraz cieplejszy i pszczoły mogą się pojawić w ogrodach nawet przed 6 rano. Dlatego opryski najlepiej przeprowadzać wieczorem, gdy słońce już zajdzie. Wtedy mamy pewność, że w  ogrodach i przydomowych ogródkach nie pojawią się owady. 

Dotyczy to herbicydów, fungicydów, insektycydów i innych produktów ochrony roślin. Poranne godziny mogą nie być wystarczająco długim okresem na wykonanie zabiegu. Ponadto, opary preparatu mogą otaczać latające owady, a także mieć działanie toksyczne. Niższe temperatury po zachodzie słońca zmniejszą uwalnianie zapachów oraz zwiększają skuteczność oprysku.

Pszczoły często nocują w uprawach rzepaku, zbożach i innych plantacjach, zwłaszcza w przypadku występowania deszczu lub burzy.

Ponadto, opryskiwanie (nawet w dopuszczalnych godzinach oprysku) powinno odbywać się przy jak najmniejszym wietrze (przy prędkości wiatru poniżej 4 m/s) – tak, aby krople cieczy nie opadały poza opryskiwany obszar. Należy również wziąć pod uwagę okres prewencji – bezpieczniejszy środek to ten o krótkiej prewencji.

Niestety, zdarza się, że rolnicy nie przestrzegają tych zasad i wykonują opryski w ciągu dnia, gdy owady są aktywne. Otrzymujemy takie sygnały. Jak i kiedy stosować opryski,aby nie szkodzić pszczołom?

Pamiętaj, że ochrona pszczół i innych zapylaczy podczas stosowania środków chemicznych jest wymogiem prawnym. Rolnikom, którzy nie stosują się do przepisów grozi kara pieniężna w wysokości nawet 5 tysięcy złotych oraz możliwość utraty dotacji unijnych. Jeśli nie masz kilku hektarów ziemi, to przepisy dotyczą także przydomowych ogródków. Oprysków nie stosuje się na roślinach w czasie kwitnienia oraz gdy w uprawie znajdują się kwitnące chwasty. Ponadto powinno się stosować do opryskiwania wyłącznie środki, które zostały dopuszczone do obrotu przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Apelujemy: dbajmy o pszczoły!

W Polsce jest około 460 gatunków pszczół miodnych. Należy pamiętać, że jeśli one wyginą, to zgodnie z tym, co powiedział kiedyś Albert Einstein, człowiekowi zostaną tylko cztery lata istnienia. Mieszkańcy gminy Włoszczowa podejmują wiele działań związanych z ochroną pszczół. Tak jest m.in. w Rząbcu, za co bardzo dziękujemy.

Iwona Boratyn, rzecznik prasowy UG Włoszczowa