„Opis miasteczka Włoszczowy” 150 lat temu powstał rękopis ks. Walentego Khauna

Rękopis przechowuje parafia Wniebowzięcia NMP we Włoszczowie. "Opis" stanowi ciekawy dokument o XIX -wiecznej Włoszczowie  i jej mieszkańcach - statusie  narodowościowym i społeczno-zawodowym, miejscowych zwyczajach, stanie oświaty i religijności. Są też zawarte postulaty rozwoju miasteczka i niejednokrotnie gorzka ocena. Wszystko to na 10 stronach arkuszy wielkości papieru kancelaryjnego.

Autorem jest ks. Walenty Khaun - proboszcz włoszczowskiej parafii w latach 1867 - 1875. Dzieło powstało w roku 1872 roku. Ksiądz był znakomitym organizatorem i wielkim patriotą. Toteż władze carskie nie tolerowały kapłana i wymogły na władzach kościelnych przeniesienie go z Włoszczowy, a nawet domagały się zdegradowania księdza do stanowiska wikariusza. Gdy to nie pomogło kapłan otrzymał nakaz opuszczenia na stałe diecezji kieleckiej i osiedlenie się w archidiecezji mohylowskiej, o czym w 1895 roku postanowiło rosyjskie Kolegium Duchowne Rzymskokatolickie w Petersburgu.

Ks. Khaun po opuszczeniu Włoszczowy został proboszczem w parafii Minoga (powiat krakowski).  Wielce zasłużony i dla tej parafii, był gorliwym duszpasterzem dbającym o tamtejszy kościół - tak w wymiarze duchowym, jak i materialnym. Niestety w 1893 r. został usunięty z probostwa. Rosyjscy żołdacy przyjechali do Minogi, aby go pojmać. Kapłanowi udało się przechytrzyć żołnierzy i w przebraniu wyjechał karetą do Krakowa. Wstąpił do Zgromadzenia Ojców Zmartwychwstańców. Zmarł 31 grudnia  1917 r. pod Rzymem. Przypomina o tym pamiątkowa płyta umieszczona w świątyni w Minodze. Parafianie nie zapomnieli, że  w 1887 r. ówczesny proboszcz ks. Walenty Khaun dobudował do świątyni przy południowej stronie kościoła zakrystię, a w 1893 r. kaplicę przy północnej stronie, tworząc nawę boczną. Tak się złożyło, że od 1996 roku proboszczem w Minodze jest pochodzący z Włoszczowy ks. Jerzy Ławicki.

"Opis" w 1998 roku do druku przygotował włoszczowski regionalista Stanisław Janaczek. Ukazał się we "Włoszczowskich Zeszytach Historycznych" (nr 5). Dzieło publikujemy w galerii. A na zachętę fragment  "Opisu": - "Ponieważ miasto Włoszczowa jest więcej handlowe niż rolnicze, to dla podniesienia handlu należałoby miasto połączyć z miastem Radomskiem przez Kurzelów i Maluszyn. Droga ta ułatwiłaby komunikację z koleją żelazną, co wielce wpłynęłoby na polepszenie bytu mieszkańców Włoszczowy i Kurzelowa i dobrobytu tych miejscowości. (...) Nadto należałoby koniecznie wybrukować rynek i główniejsze ulice..."

Iwona Boratyn, rzecznik prasowy UG Włoszczowa