86. rocznica Zbrodni Katyńskiej

Jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii Polski sięga wiosny 1940 roku. Po agresji Związku Radzieckiego na Polskę 17 września 1939 roku do sowieckiej niewoli trafiło około 250 tysięcy polskich obywateli. Wśród nich byli żołnierze, funkcjonariusze policji, urzędnicy państwowi oraz przedstawiciele elit intelektualnych i społecznych.

Na początku 1940 roku tysiące jeńców przetrzymywano w specjalnych obozach, między innymi w Kozielsku, Starobielsku oraz Ostaszkowie. Znajdowali się tam zarówno oficerowie zawodowi, jak i rezerwiści, przedstawiciele inteligencji: lekarze, prawnicy, nauczyciele, wykładowcy akademiccy, inżynierowie czy artyści. W obozach przebywali również duchowni różnych wyznań, co świadczy o szerokim przekroju społecznym więzionych.

Decyzja o ich dalszym losie zapadła 5 marca 1940 roku. Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii, kierowane przez Józefa Stalina, zatwierdziło wniosek przedstawiony przez Ławrientija Berię. W dokumencie uznano polskich jeńców za „wrogów władzy sowieckiej” i podjęto decyzję o zastosowaniu wobec nich najwyższego wymiaru kary.

3 kwietnia 1940 roku ruszyła likwidacja obozu w Kozielsku, a w kolejnych dniach także w Starobielsku i Ostaszkowie. Więźniowie byli transportowani do miejsc egzekucji, gdzie dokonywano masowych mordów poprzez strzał w tył głowy. Egzekucje odbywały się m.in. w Lesie Katyńskim, ale również w innych miejscach, takich jak Miednoje czy Charków.

Zamordowano co najmniej 14 587 jeńców wojennych, jednak całkowita liczba ofiar, obejmująca także osoby więzione na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej, sięga około 22 tysięcy. Była to świadoma próba pozbawienia Polski elit, które mogły odegrać kluczową rolę w odbudowie państwa.