29 kwietnia Dzień Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego

To dzień pamięci o tych, którzy za wierność wierze, Polsce i swoim wartościom zapłacili najwyższą cenę. Mordowani najpierw przez niemieckich okupantów, później prześladowani przez komunistyczny aparat terroru, polscy duchowni stali się jednym z głównych celów totalitarnych systemów.  Kościół był dla Polaków ostoją tożsamości narodowej, patriotyzmu i duchowego oporu.

Symbolem tej ofiary pozostaje niemieckie obozy koncentracyjne, zwłaszcza KL Dachau, nazywany największym cmentarzem polskiego duchowieństwa. Spośród 1773 polskich duchownych więzionych w Dachau, Niemcy zamordowali aż 868. Łącznie podczas II wojny światowej życie straciło blisko 3 tysiące polskich duchownych — niemal 20 procent przedwojennego stanu duchowieństwa w Polsce. Zginął tam bł. ks. Józef Pawłowski - patron jednej z dwóch włoszczowskich parafii.

Jednym z najbardziej znanych męczenników był św. Maksymilian Maria Kolbe — franciszkanin, który w Auschwitz dobrowolnie oddał życie za współwięźnia, ojca rodziny. Jego heroizm stał się symbolem nie tylko duchowej siły, ale również bezgranicznej miłości bliźniego w czasach  barbarzyństwa i ludobójstwa.

Ale o. Kolbe nie był wyjątkiem.  Tysiące księży, zakonników i sióstr zakonnych ginęło w masowych egzekucjach, obozach koncentracyjnych, więzieniach NKWD i komunistycznych katowniach.

Po zakończeniu wojny prześladowania nie ustały. Komunistyczne władze również uznawały Kościół za zagrożenie dla swojej dominacji. Represje, aresztowania, inwigilacja i kolejne morderstwa stały się codziennością dla duchownych, którzy pozostali wierni narodowi.  Takim przykładem niech będą represje wobec biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka. Najbardziej znanym symbolem tej walki był błogosławiony ksiądz Jerzy Popiełuszko — kapelan „Solidarności”, który odważnie głosił prawdę, bronił godności człowieka i sprzeciwiał się reżimowi PRL. Za swoją działalność został porwany, brutalnie torturowany i zamordowany w 1984 roku przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Jego śmierć stała się wstrząsem dla całego narodu i symbolem komunistycznego terroru wobec Kościoła.

Ksiądz Popiełuszko nie był jedyny. W niewyjaśnionych do dziś okolicznościach ginęli także inni duchowni, którzy otwarcie wspierali wolność i sprzeciwiali się władzy, jak ks. Stefan Niedzielak, ks. Stanisław Suchowolec czy ks. Sylwester Zych. Wielu badaczy i świadków wskazuje, że ich śmierć mogła być efektem działań aparatu bezpieczeństwa. Ich los pokazuje, że również po wojnie polscy kapłani płacili życiem za wierność prawdzie, Kościołowi i Polsce.

Dzień 29 kwietnia przypomina, że polskie duchowieństwo nie było wyłącznie świadkiem historii - było jej ofiarą, bohaterem i filarem oporu przeciw dwóm najstraszniejszym totalitaryzmom XX wieku.

Iwona Boratyn