19 lutego mija 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika

19 lutego 1473 roku w Toruniu urodził się Mikołaj Kopernik – twórca teorii heliocentrycznej i jeden z najważniejszych badaczy w dziejach nauki polskiej i światowej. Był kanonikiem, teologiem, zajmował się medycyną. Jego traktaty ekonomiczne do dziś są cytowane. Stał się najlepszym ambasadorem Polski – do dziś jest najbardziej rozpoznawalnym polskim naukowcem na świecie.

Studiował prawo, medycynę i matematykę na Akademii Krakowskiej oraz w Bolonii, Rzymie, Ferrarze i Padwie. W roku 1503 jako niższy duchowny katolicki i doktor prawa kanonicznego, także z prawem wykonywania praktyki lekarskiej, wrócił na Warmię.

Pierwsze lata po powrocie spędził na dworze biskupim w Lidzbarku Warmińskim jako osobisty sekretarz i lekarz swojego wuja, biskupa Łukasza Watzenrodego. U jego boku uczestniczył w życiu politycznym, brał udział w zjazdach stanów Prus Królewskich w Malborku, Elblągu i Toruniu. Pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji. Był kanclerzem, wizytatorem, przełożonym kasy aprowizacyjnej, administratorem dóbr kapituły, posłem, przełożonym kasy budowlanej, urzędnikiem do spraw nadzoru nad uzbrojeniem warowni fromborskiej, urzędnikiem odpowiedzialnym za nadzór nad wykonywaniem testamentów. W 1520 r. organizował obronę Olsztyna przed Krzyżakami.

W 1514 r. Mikołaj Kopernik na prośbę papieża Leona X rozpoczął prace nad reformą kalendarza juliańskiego. Ich efektem był między innymi napisany w Lidzbarku Warmińskim komentarz o hipotezach ruchów ciał niebieskich - pierwszy zarys teorii heliocentrycznej.

Dzieło, które zapewniło Mikołajowi Kopernikowi ważne miejsce w historii nauki, "O obrotach sfer niebieskich", ukończył w 1530 r., ale jego publikację odłożył na wiele lat. Teoria heliocentryczna stawiała Mikołaja Kopernika w opozycji wobec ówczesnego nauczania Kościoła i innych astronomów. "O obrotach sfer niebieskich" ukazało się drukiem dopiero w 1543 r. w Norymberdze, by siedemdziesiąt lat później na ponad dwa wieki zostało wpisane do indeksu ksiąg zakazanych. Mikołaj Kopernik zmarł we Fromborku w 1543 r.

Z okazji jego 550 urodzin do Torunia przyjadą przywódcy państw, nobliści, wybitne postaci świata nauki i kultury by I Światowym Kongresem Kopernikańskim uczcić pamięć wybitnego Polaka. Rok 2023 został ogłoszony Rokiem Mikołaja Kopernika. Dorobek wielkiego astronoma popularyzował kurzelowianin ks. Jan Brożek.