Burmistrzowi szyby w oknach wybijali

Po dawnej szkole sprzed stu lat nie zachowało się wiele - schody na strych i nie używana klatka schodowa. Z okien na wyższych kondygnacjach najstarszej w powiecie szkoły doskonale widać miasto. Dla pokoleń uczniów były to okna na świat. 

Przed odzyskaniem niepodległości nauka odbywała się w wynajętych prywatnych pomieszczeniach. Kierownikiem szkoły był od 1907 roku Michał Otawski. Zmarł w 1922 roku, kiedy w mieście rozpoczęła się budowa podstawówki z prawdziwego zdarzenia. Wybitny nauczyciel i społecznik doczekał się ronda we Włoszczowie. Otawski był założycielem Związku Nauczycielstwa Polskiego we Włoszczowie. W Koniecznie nie tylko nauczał, ale też chór, zespoły muzyczny i taneczny a także kursy dla analfabetów. Z Jego inicjatywy, jako nauczyciela – społecznika powstały Spółdzielnie Spożywców „Społem” (1918) najpierw we Włoszczowie a potem w 12 okolicznych wsiach. Brał czynny udział w uroczystości pogrzebowej przeniesienia prochów hetmana Stefana Czarnieckiego do nowej trumny i umieszczenia jej w podziemiach kościoła w Czarncy. W 1918 roku został przewodniczącym włoszczowskiej Konspiracyjnej Rady Narodowej. Był inicjatorem rozbrajania zaborcy austriackiego, działał w Komitecie Organizacyjnym Święta Niepodległości dla zorganizowania uroczystości przejęcia władzy od Austriaków

Nie było jednak pełnej zgody mieszkańców na taką inwestycję jak szkoła, która była oczkiem w głowie ówczesnego burmistrza Wincentego Jaszewskiego i żydowskiej części rady miejskiej. Wiele razy w domu włodarza leciały szyby, wybijane kamieniami przeciwników budowy.

Dwupiętrowy budynek SP nr 1 we Włoszczowie powstał ze składek społecznych. Zaprojektował go warszawski architekt Aleksander Raniecki. Miał na swoim koncie poważne budowle:
tor m.in.:
- osiedle Ministerstwa Kolei Żelaznych, ul. Prądzyńskiego, Warszawa (1923-24);
- ratusz w Tomaszowie Mazowieckim (1927);
- kościół św. Antoniego Padewskiego w Łodzi (1927) - zburzony w 1942;
- Gmach Stary Technologiczny Politechniki Warszawskiej, ul. Narbutta 86, Warszawa (1934) - współautor Teofil Wiśniowski.

14 września 1924 roku odbyło się uroczyste poświęcenie i oddanie do użytku nowej szkoły. Na tej uroczystości byli m.in. burmistrz Jaszewski, proboszcz ks. Kazimierz Błasik (w latach 1934 - 1939 był radnym powiatu włoszczowskiego), starosta włoszczowski Stanisław Wasiak. Ten ostatni otrzymał kilka honorowych obywatelstw: Włoszczowy (w 1924 roku), Aleksandrowa Kujawskiego, Nieszawy, Ciechocinka i wreszcie Radziejowa (w 1933 roku). Wiosną 1935 roku został prezydentem Płocka, pełnił tą funkcję do 7 września 1939 roku.

Przed wojną mieściły się tu dwie szkoły dla chłopców (kierownik Stefan Grzesik) i dziewcząt (kierownik Wincenty Adamczyk).

Szkoła otrzymała imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. W październiku 1974 roku zmieniona patrona na gen. Karola Świerczewskiego.  Dopiero jesienią 1989 r. twórca Niepodległej wrócił na należne mu miejsce. W tej uroczystości uczestniczyła wnuczka Wodza, żona znanego polityka opozycji antykomunistycznej Janusza Onyszkiewicza - Joanna Onyszkiewicz.

Włoszczowska Stulatka szykuje się do jubileuszu. Odbędzie się 18 października. Zajrzyjmy i my do szkolnych kronik.

Iwona Boratyn, rzecznik prasowy UG Włoszczowa